Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego w Żorach

Stres to reakcja organizmu na jakieś wydarzenie lub emocję, mobilizująca do działania. Nie zawsze jest jednoznacznie negatywny, może np. pomagać w rozwoju zawodowym i osobistym, motywować do aktywności, ułatwiać pokonywanie wyzwań. Jednak nawet dobry stres może wpływać destrukcyjnie, jeśli będziesz odczuwać go zbyt często, zbyt długo lub zbyt intensywnie. tres jest częścią życia. Jednak, gdy trwa zbyt długo, najczęściej prowadzi do poważnych problemów zdrowotnych. W czasach pierwotnych reakcja stresowa była konieczna, aby przetrwać – umożliwiała walkę lub ucieczkę. We współczesnym społeczeństwie rzadko musisz walczyć fizycznie. Jednak niezależnie od tego, czy doświadczasz prawdziwego zagrożenia, czy też doganiasz autobus, w Twoim organizmie zachodzą podobne procesy.

Co wywołuje stres?

Reakcja stresowa może pojawić się w wyniku trudnych emocji, np. gdy:

• przeżywasz trudne lub nowe doświadczenie (jak rozwód, śmierć kogoś bliskiego, utrata pracy, ale też zmiana pracy, narodziny dziecka, ślub),
• rywalizujesz, np. w szkole, w pracy, w jakimś konkursie, zawodach sportowych, organizujesz duże wydarzenie lub wygłaszasz przemówienie i odczuwasz niepewność, czy wszystko się uda,
• złościsz się na kogoś lub na coś,
• jesteś ofiarą przemocy lub mobbingu,
• boisz się kogoś lub czegoś,
• czujesz, że masz nadmiar obowiązków albo nadmierną odpowiedzialność w pracy czy rodzinie,
• odczuwasz brak znaczących zadań lub wyzwań (np. na bezrobociu),
• ulegniesz wypadkowi lub zachorujesz.

Reakcję stresową uruchamiają też Twoje wyobrażenia, lęki i obawy, że coś złego się stanie, że z czymś sobie nie poradzisz. Mimo że to tylko Twoje myśli, Twój organizm reaguje tak, jak gdyby przewidywane sytuacje faktycznie się zdarzyły. Mózg bowiem nie potrafi odróżnić prawdziwego zagrożenia od takiego, które po prostu sobie wyobrażasz.

Jak przeciwdziałać stresowi?

Nie ma jednej najskuteczniejszej metody poradzenia sobie w sytuacji stresowej. Jednak warto znać ich jak najwięcej i umieć skorzystać z tej, która najbardziej nam pomoże w danym momencie. Co możesz zrobić, gdy poczujesz, że się stresujesz?

• uspokój i spowolnij oddech „oddychaj”,
• wykonuj proste ćwiczenie pomagające uwolnić napięcie – zaciskaj pięści obu dłoni, a następnie je otwieraj,
• przyjmij antystresową postawę – przeciągnij się, ziewnij, potrząśnij ciałem, stań z wyprostowanymi plecami, ramionami do tyłu, głową zadartą ku górze, poruszaj twarzą, a nawet podskocz,
• jeśli to możliwe zmień miejsce, w którym przebywasz, włącz relaksującą muzykę,
• zajmij się czymś innym, skieruj uwagę w inną stronę – nie koncentruj się na stresie,
• popatrz na relaksujący obraz,
• pomyśl o czymś miłym, np. z przeszłości, zwizualizuj to.

Skutecznymi metodami radzenia sobie ze stresem są:

• wysiłek fizyczny, ćwiczenia oddechowe, ćwiczenia izometryczne, ściskanie piłki, odpoczynek, trening relaksacji, sen, muzyka, rozmowy i przebywanie w otoczeniu pozytywnych osób, dotyk i przytulanie się, zdrowe jedzenie, masaż/akupresura, modlitwa/medytacja, hobby/zainteresowania,  pozytywne wspomnienia/plany na niedaleką przyszłość, odwrócenie uwagi od stresora/działanie, praca nad przekonaniami.

Kiedy jesteś bardzo zestresowany, twoje ciało wytwarza hormon stresu zwany kortyzolem. Kortyzol jest częścią naturalnej reakcji organizmu na mechanizm „walki lub ucieczki”, ale duże dawki hormonu mogą zwiększać ryzyko chorób serca. Regularne ćwiczenia pomagają „wypłukać” kortyzol z naszych ciał. Aktywność fizyczna nie musi być ekstremalna, aby zmniejszyć stres. Niektóre przykłady obejmują chodzenie na spacer raz dziennie, jazdę na rowerze, chodzenie na bieżni lub piesze wędrówki. Chodzi o to, żeby wyjść i być aktywnym. Ważne, że to co robisz jest pozytywne i sprawia ci przyjemność i możesz to robić regularnie. Twoja odporność na stres znacznie wzrasta, jeśli jesteś aktywny co najmniej pół godziny dziennie. Organizm nie zacznie się regenerować, dopóki nie odreaguje stresu. Najlepszym sposobem na to jest ruch.

Opracowanie: Artur Skupiński

Dodał: A.S.